Spelend leren lijkt zo vanzelfsprekend. Bij jongere kinderen passen we de hele leeromgeving aan, maar vanaf groep 4 is ons onderwijs toch vaak erg top-down. Ook de muziekles vindt vaak plaats achter je tafel (en soms met een digibord). Dat kan ook anders! De vorm van de opdrachten, ruimte die je creatief in kan delen en leerling stimuleren om te ontdekken, kunnen spelend leren bevorderen in een (muziek)les.
Ik schreef hier het volgende stuk over in mijn boek ‘De muzikale speeltuin’ (vocale improvisatie in het PO):
De meesten van ons hebben als kind in een zandbak gespeeld. Het zand is vormloos en regelloos. We werden in die zandbak gezet met de gedachte om zelf te gaan ontdekken. Kleine handen beginnen met graaien, knijpen en zand optillen om te kijken hoe het reageert. Het is een waardevol tijdverdrijf, zonder dat er enige instructie vooraf nodig is. Het kind kan tussentijds advies of een mening willen van een ouder, of hulpmiddelen willen gebruiken zoals emmers of een schep zonder dat hier een ‘beoordelingsmoment’ komt.
Aan het spelend ontdekken zit geen vast eindpunt, je bepaalt zelf wanneer iets ‘klaar’ is en of de gestelde verwachtingen zijn behaald. Geef je een jong kind een instrument waar het nog geen ervaring mee heeft, dan is de allereerste drang: uitproberen. Zelf willen ontdekken hoe iets werkt, wat voor effect bepaalde acties hebben, hoe er geluid uit te halen valt en wat mooi klinkt.
Deze vorm van leren zie je natuurlijk in ontzettend veel vormen bij kinderen in de peuterleeftijd. Ze hebben nog weinig besef van goed en fout, dus leren ze door experimentatie en verwachtingen scheppen (een bepaalde actie geeft wel of niet de verwachte reactie). Jezelf onbewust leervragen stellen en door trial en error achter het antwoord komen is de eerste manier van leren.
Geef je een jong kind een instrument waar het nog geen ervaring mee heeft, dan is de allereerste drang: uitproberen. Zelf willen ontdekken hoe iets werkt, wat voor effect bepaalde acties hebben, hoe er geluid uit te halen valt en wat mooi klinkt.
Voor meer diepgang over dit onderwerp en koppeling met een andere vorm van muziekonderwijs vormgeven is te lezen in mijn boek. Op www.demuzikalespeeltuin.nl is dit boek al beschikbaar als pre-order en deze komt uit vanaf 7 februari.
In samenwerking met Stephanie Kramer hebben we een tweetal boeken geschreven om een doorlopende leerlijn te maken voor het PO-VO die werkt via onze filosofie op deze nieuwe didactiek. Met dank aan Zicht Ontwerp voor de vormgeving en Leessst Uitgeverij Schagen – uitgever van managementboeken of boeken met een bijzonder verhaal.